Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 134/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt lớn nhất của thị trường bản quyền âm nhạc Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây. Hàng loạt quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, phòng gym và trung tâm thương mại trên toàn quốc từ nay phải trả phí bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh.
Năm 2025, VCPMC đã thu hơn 424 tỷ đồng tiền bản quyền. Với Nghị định 134, con số đó được kỳ vọng tăng đáng kể. Có nhạc sĩ đã nhận hơn 4 tỷ đồng tác quyền trong một năm. Một tác phẩm đơn lẻ có thể mang về gần 1 tỷ đồng. Đây không còn là con số lý thuyết.
VCPMC phân phối từ 75 đến 95% số tiền thu được cho tác giả, tùy từng lĩnh vực khai thác.
Tiền bản quyền đi về đâu và bạn nhận được bao nhiêu?
Khi một quán cà phê đóng phí bản quyền, tiền đi qua hai đầu mối độc lập. VCPMC thu phần đại diện cho tác giả và nhạc sĩ. RIAV thu phần đại diện cho nhà sản xuất bản ghi âm và người biểu diễn. Hai khoản này riêng biệt và chủ quán phải đóng cả hai.
Đối với phần VCPMC, sau khi trừ chi phí vận hành không quá 25% (vì VCPMC đã hoạt động hơn 20 năm), phần còn lại từ 75% trở lên được phân phối cho tác giả theo từng quý, kèm bảng kê chi tiết từng tác phẩm và đơn vị sử dụng.
Nghệ sĩ độc lập cần làm gì ngay bây giờ?
Đăng ký VCPMC nếu chưa có: Đây là điều kiện bắt buộc để thu bản quyền. Không đăng ký thì dù nhạc của bạn được phát ở hàng nghìn quán cà phê, bạn vẫn không nhận được đồng nào.
Đăng ký RIAV nếu bạn là người biểu diễn: Quyền của người biểu diễn và quyền của tác giả là hai loại quyền riêng biệt. Nhiều nghệ sĩ đang bỏ lỡ nguồn thu thứ hai này.
Dùng distributor có uy tín: Các nền tảng như DistroKid, TuneCore hay các đơn vị Việt Nam như Extensive Music giúp đưa bản ghi lên streaming và thu hộ doanh thu. Chọn đơn vị minh bạch về bảng kê và thời gian thanh toán.
Lưu trữ hợp đồng sáng tác rõ ràng: Nếu bạn đồng sáng tác, mọi thỏa thuận về tỷ lệ chia quyền cần được ghi thành văn bản trước khi phát hành.
Đăng ký đầy đủ và giữ hợp đồng rõ ràng là hai việc đơn giản nhất giúp bạn không bỏ lỡ nguồn thu bản quyền.
Điều gì xảy ra nếu không tuân thủ?
Với chủ cơ sở kinh doanh, vi phạm bản quyền có thể bị xử phạt hành chính và trong các trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu hình sự. Tuy nhiên, sự bối rối vẫn còn phổ biến vì nhiều chủ quán chưa biết phải đóng cho đơn vị nào và đóng bao nhiêu.
Với nghệ sĩ, bài học lớn nhất là: luật đã có từ lâu, nhưng chỉ khi cơ chế thu và phân phối được siết chặt thì quyền lợi mới thực sự đến tay bạn. Nghị định 134 là cơ hội, không phải rào cản.
